Department of Architecture

Architectuur en Maatschappij

De afdeling ‘Architectuur en Maatschappij’ situeert zich op het kruispunt tussen de ingenieurswetenschappen en de architectuur aan de ene kant, en de humane en sociale wetenschappen aan de andere. Zij maakt daarbij op interdisciplinaire wijze gebruik van een brede waaier van methodologieën afkomstig uit deze domeinen. Haar onderzoek bestrijkt een breed gamma van schaalniveau’s van het bouwelement tot de regio, met een tijdslijn van het verleden (geschiedenis) naar de toekomst (planning), en beweegt zich van de theorie tot de praktijk en het experiment. De belangrijkste actieterreinen zijn: architectuurgeschiedenis en monumentenzorg; architectuurtheorie; planning en ontwikkeling. 

Perspectives on Architecture from the Distant Past Architectuur en gebouwde omgeving veranderden fundamenteel tussen de middeleeuwen en het Interbellum. Deze veranderingen drukken de culturele transformaties uit die het individu doormaakte als persoon en als socio-politiek en religieus wezen tegelijkertijd tot de vooravond van de radicale omwentelingen van de naoorlogse moderniteit. PADP biedt een platform aan voor de studie van de architectuur binnen het perspectief van deze langdurige historische ontwikkelingen. PADP brengt onderzoekers samen van de Leuvense, Brusselse en Gentse campussen van het Departement Architectuur, KU Leuven. Zij bestuderen het architecturale erfgoed uit het verre verleden vanuit een waaier aan invalshoeken zoals de bouwtechniek, de agency van de architectuur, de receptiegeschiedenis van het gebouw en de impact van interculturele uitwisselingen op de vormgeving van de gebouwde omgeving vóór de globalisering, vanzelfsprekend gesteund door hun interdisciplinaire achtergrond: bouwhistorie, architectuur en ingenieurswetenschappen, materiële studies, culturele studies en filosofie.
Prof. Krista De Jonge (Faculty of Engineering Science), Prof. Thomas Coomans (Faculty of Engineering Science), Prof. Barbara Vander Wee (Faculty of Engineering Science), Prof. Anne-Françoise Morel (Faculty of Architecture), Dr. Dominique Bauer (Faculty of Architecture)

ARCSUS - Architecture, Culture and Sustainability aims to approach and explore the relationship between architecture and sustainability from the perspective of culture and society. Whenever the potential dimension of architecture as medium of (spatial) communication and mediation is at stake, architecture should be approached as a cultural practice and is widely referred to as ‘Architectural Anthropology’. Wherever architecture is approached as a people-centred design paradigm, the role and meaning of culture as key dimension of sustainable development is commonly referred to as ‘Cultural Sustainability’. The research outputs may well open up to a more critical reading of the ‘meaning’ of architecture from the viewpoint of culture.
Prof. Marc Dujardin (Faculty of Architecture)

Architectural Cultures of the Recent Past (ARP) benadert architectuur als een breed cultureel fenomeen. Architectuur wordt bestudeerd als een vorm van materiële cultuur die interageert met een ruime artistieke, intellectuele en sociale omgeving en dienst kan doen als een toegangsweg tot (de zich immer wijzigende) denkbeelden, voorstellingen en praktijken. De focus ligt op Europa vanaf 1800. Er is bijzondere aandacht voor de manier waarop internationale tendensen zich aftekenden in een lokale context.
Prof. Yves Schoonjans (Faculty of Architecture), Prof. Rajesh Heynickx (Faculty of Architecture), Prof. Sven Sterken (Faculty of Architecture), Prof. Filip Mattens (Faculty of Architecture), Prof. Anne-Françoise Morel (Faculty of Architecture)

Architecture, Interiority, Inhabitation (A2I) onderzoekt de interactie tussen architectuur als discipline, gebouwde ruimtes als constructies en de ervaring van gebruikers van deze ruimtes. De groep bestudeert (interieur)architectuur als praktijkveld en als veld van historische en theoretische reflectie. Vertrekpunt is een fundamentele interesse in publieke, collectieve en private ruimtes, in de objecten die deze bevolken en in de manier waarop zowel (interieur)architecten als gebruikers bijdragen tot hun culturele, sociale of politieke betekenis. Begrippen als moderniteit, interioriteit, macht, gender en kolonialisme vormen theoretische leidraden bij het onderzoek. Omdat deze thema’s een veelheid van ruimtelijke praktijken, geschiedenissen en theorieën oproepen, is de benadering van deze onderzoeksgroep per definitie multidisciplinair. Ze steunt op kennis uit diverse domeinen: geschiedenis en theorie van architectuur en interieurarchitectuur, design studies en designgeschiedenis, de etnografische studie van ruimte en de studie van de materiële cultuur.
Prof. Hilde Heynen (Faculteit Ingenieurswetenschappen), Prof. Fredie Floré (Faculteit Architectuur), Dr. Dominique Bauer (Faculteit Architectuur), Dr. Hilde Bouchez (Faculteit Architectuur)

Construction, Architecture, Law, Urbanism & Management (CALUM) richt zich in de eerste plaats op deze factoren zelf en hun mogelijke impact op de ontwikkeling, het ontwerp en de realisatie van een bouwproject. De creatieve rol van de architect of interieurarchitect kan niet los worden gezien van de maatschappij en de omgeving waarin hij als ontwerper functioneert. Bouwen is immers een complex proces geworden waarvan het verloop niet alleen wordt bepaald door ontwerpmatige keuzes/beslissingen maar ook door financiële, ruimtelijke en juridische factoren. Onderzoek omvat de studie van complexe vraagstukken zoals de verwerving van rechten op gronden en gebouwen, de ruimtelijke ordening, de taken en aansprakelijkheden van de diverse actoren in het bouwgebeuren en hun onderlinge interactie, de bedrijfseconomische organisatie van deze actoren en de sturing van het bouwproces. Ook de conflictbeheersing in het bouwgebeuren wordt onderzocht.
Dr. Kristof Uytterhoeven (Faculty of Architecture)

Creating an ENvironment for PLanning (PLEN) creëert een omgeving voor onderzoek over zowel inhoudelijke als beleidsmatige aspecten van stedenbouw en ruimtelijke planning. De onderzoeksgroep koppelt hierbij een mondiale inhoudelijke uitdaging, ‘stedelijkheid’, aan een veeleer lokale/regionale bestuurlijke uitdaging, namelijk het op een wervende manier ‘activeren’ van allerlei groepen om aan verandering mee te werken. Bij het activeren van stedelijkheid neemt de onderzoeksgroep algemeen ecologische veerkracht in een ruime betekenis van het woord (biotiek, abiotiek, gezondheid, voedselzekerheid, ...) als vertrekpunt voor het nadenken over ruimtegebruik: ‘planning with, in and for environment’. Ruimtelijk spitst de onderzoeksgroep zich in het bijzonder toe op de onversteende (open) ruimte die op uiteenlopende manieren (natuur, landbouw, bos, landschap, ...) bijdraagt tot het functioneren van de verstedelijkte samenleving.
Prof. Hans Leinfelder (Faculty of Architecture)

Housing and Urban Studies (HaUS) brengt mensen samen die onderzoek verrichten rond woon- en stedelijke ontwikkelingen. Ze werken op de intersectie tussen ruimte, architectuur en maatschappij. Het onderzoek is vaak vergelijkend onderzoek en maakt gebruik van zowel kwalitatieve als kwantitatieve methoden. Een specifiek kenmerk of accent is het gebruik van innovatieve methodologieën, gaande van het gebruik van beeldanalyses tot de combinatie van methodologieën uit verschillende disciplines (bijvoorbeeld architectuur, sociologie, stadsontwikkeling, ruimtelijke planning, geografie,…). De dialectiek tussen ruimte en cultuur, architectuur en maatschappij vormen de kern van het onderzoek. De onderzoekers werken binnen projecten rond de ruimtelijke aspecten van wonen, migratie en armoede, alsook rond thema’s i.v.m. stedenbouw en ruimtelijke planning.
Prof. Pascal De Decker (Faculty of Architecture)

Planning en Ontwikkeling is een multidisciplinaire onderzoeksgroep die toegepast, beleidsgericht en fundamenteel onderzoek verricht op het gebied van ruimtelijke ordening, territoriale ontwikkeling en sociale innovatie. De onderzoekseenheid is gespecialiseerd in de strategische en institutionele aspecten van ruimtelijke ordening, Europese territoriale ontwikkeling en planningsystemen, sociale innovatie in territoriale ontwikkeling, vraagstukken van diversiteit, met een specifieke aandacht voor nieuwe methodieken en concepten voor actie- en uitvoeringsgerichte planningprocessen. De groep heeft ook een ruime ervaring in participatie voor het ruimtelijk beleid.
Prof. Pieter Van den Broeck (Faculty of Engineering Science)